امامان
دوازده امام
حضرت محمد (صلی‌الله‌علیه‌وآله)، پیامبر اسلام، در قرن هفتم میلادی در مکه متولد شد. او آخرین پیامبر اسلام و حامل قرآن کریم است. حضرت محمد به عنوان الرحمة للعالمین (رحمت برای جهان‌ها) شناخته می‌شود و اصول اسلامی را به انسانها بیان کرد. زندگی و اعمال او در کتاب اسلامی قرآن و سنت (ترادیسیون) ثبت شده است. حضرت محمد فرمودند من مبعوث شدم فقط برای اجرای و اصلاح اخلاق، به گونه ای که اعراب رسم داشتند دخترانشان را زنده به گور میکردند و زهن ها را فقط یک وسیله برای براقرای رابطه جنسی و تولید مثل میدانستند اما پیامبر آمد و تمام این رسم های غلط را از بین برد و به زنان ارزش داد، تا جایی که رئیسان عرب میگفتند محمد آمد و ما را ذلیل زن کرد(یعنی ما را در مقابل زن ها خوار و حقیر کرد)
پیامبر اکرم (ص)
حصرت محمد(ص)حضرت فاطمه (سلام‌الله‌علیها)، دختر گرامی پیامبر اسلام، در سال ۵۹۰ میلادی در مکه متولد شد. حضرت فاطمه زهرا همسر امام اول شیعیان (امام علی) و مادر امام حسن و امام حسین(ع) که در انجیل و تورات به عنوان شبر و شبیر یاد شده هست. ایشان از مقام والایی برخوردار هستند تاجایی که پیامبر ایشان را امه ابیها(مادر پدر) خطاب میکردند و ایشان را سیدة النساء العالمین (سرور زنان) معرفی کردند. از جمله اخلاقیات نمونه حضرت زهرا توجه به احوالات مردم و همسایگان و نیازمندان است، ایشان در شب عروسی خود لباس عروسی خود را به فقیر هدیه داد، در این این باره میفرمایند الْجارُ ثُمَّ الدّارُ. اوّل باید در فکر مشکلات و آسایش همسایه و نزدیکان و سپس در فکر خویشتن بود. حضرت زهرا در سن هجده سالگی در سال ۱۱ هجری در روز سه شنبه ۷۵ روز یا ۹۵ روز بعد از شهادت پدر بزرگوارشان توسط خلیفه اول و دوم و پیروانشان فرزندشان سقط شده و به شهادت میرسند.
دختر پیامبر اکرم
حضرت زهرا (س)امام علی علیه السلام امام اول شیعیان در سیزدهم رجب سال ۳۰ عام الفیل رخ داده است. بنا به نقل علمای شیعه و گروه زیادی از اهل سنت، ولادت آن حضرت در خانه خدا (کعبه) اتفاق افتاده است. این جریان از اختصاصات آن حضرت بوده و در تاریخ بشریت سابقه نداشته و بعد از آن نیز تکرار نشده است. امام علی علیه السلام در عمل و تقوا و شجاعت نمونه ای ندارد و نداشت، پیامبر در مورد ایشان فرمود انا مدینةالعلم و علی بابها(من شهر علم هستم و علی در آن) خداوند در قرآن کریم در آیه مباهله(سوره آل عمران آیه ۶۱) امام علی را نفس پیغمبر خطاب کرده. پدر امام علی علیه السلام، ابوطالب بن عبدالمطلب است که با عبدالله بن عبدالمطلب پدر حضرت محمد صلی الله علیه و آله، برادر تنی و مادرشان فاطمه بنت عمرو بن عایذ مخزومی بود.[۱] ابوطالب کسی بود که بعد از مرگ عبدالمطلب سرپرستى حضرت محمد صلی الله علیه و آله را بر عهده گرفت و چون آن حضرت به پیامبری رسید از او حمایت نمود.[۲] مادر آن حضرت نیز، فاطمه بنت اسد بن هاشم بن عبدمناف بود و حضرت علی علیه‌السلام و برادران و خواهرانش، نخستین کسانی بودند که هم از سوی پدر و هم از سوی مادر هاشمی بودند.
امام اول
امام علی (ع)امام حسن (عليه السلام) در شب 15 ماه رمضان سال سوّم هجرت در مدینه تولد یافت . ایشان نخستین فرزند امام علی(ع) و فاطمه(س) و نخستین نوه پیامبر(ص) و دومین امام شیعیان است. معروف ترین لقب ایشان مجتبی هست. او دو بار تمام دارایی‌اش را در راه خدا بخشید و سه بار نیمی از اموالش را به نیازمندان داد. گفته‌اند به سبب همین بخشندگی‌ها، او را «کریم اهل‌بیت» خوانده‌اند امام حسن مجتبی(ع )در ۲۱ رمضان سال ۴۰ قمری، و پس از شهادت امام علی(ع)، به امامت و خلافت رسید و در همان روز، هزاران نفر با ایشان بیعت کردند. معاویه، خلافت او را نپذیرفت و با لشکری از شام به سوی عراق حرکت کرد. طی نقشه های معاویه امام حسن مجتبی(ع) صلح و واگذاری خلافت به معاویه را پذیرفت به این شرط که معاویه بر اساس کتاب خدا و سنت پیامبر(ص) عمل نماید و برای خود جانشین تعیین نکند و همه مردم از جمله شیعیان علی(ع) در امنیت باشند. بعد از آن معاویه به هیچ‌یک از این شرط‌ها عمل نکرد. وقتی معاویه تصمیم گرفت برای جانشینی پسرش یزید بیعت بگیرد ، صد هزار درهم برای جَعده همسر امام حسن(ع) فرستاد تا امام را مسموم کند سر انجام امام حسن مجتبی در ۲۸ صفر سال ۵۰ هجری در سن ۴۸ به شهادت رسیدند..
دومین امام شیعیان
امام حسن مجتبی (ع)امام حسین (ع) در سوم شعبان، سال چهارم هجری قمری در مدینه بدنیا آمدند حسین بن علی امام سوم شیعیان است. القاب ایشان، اباعبدالله و سیدالشهداء است. امام حسین ( ع ) فرزند دوم امام علی ( ع ) و حضرت فاطمه (س ) و نوه ی حضرت محمد(ص) است. یزید فردی ظالم و بی ایمان بود و خلافت را به ناحق به دست آورده بود میخواست به زور از امام حسین (ع) بیعت بگیرد ولی امام حسین زیر بار ظلم و ستم نرفت و بیعت نکرد امام حسین(ع) نامه‌های فراوانی از سوی مردم کوفه برای پذیرش زمامداری دریافت کرد و پس از آنکه فرستاده‌اش مسلم بن عقیل هم‌دلی کوفیان را تأیید کرد، در ۸ ذی‌الحجه، پیش از آنکه از پیمان‌شکنی بعدی کوفیان و شهادت مسلم باخبر شود به سمت کوفه حرکت کرد. وقتی عبیدالله بن زیاد والی کوفه از حرکت امام حسین(ع) به سمت کوفه باخبر شد لشکلری عظیم برای جنگ با امام حسین آماده کرد پس از آنکه سپاهیان حُرّ بن یزید راه را بر امام حسین(ع) بستند، چاره‌ای نداشت جز آنکه مسیر خود را به سمت کربلا تغییر دهد. در روز عاشورا دهم محرم سال ۶۱هجری میان امام حسین(ع) و یارانش که حدود 72نفر بودند با لشکر کوفه که حدودا 30هزار نفر به فرماندهی عمر بن سعد بودند جنگی درگرفت که به شهادت امام سوم شیعیان و یارانش و حتی نوزاد شش ماه ایشان انجامید. پس از شهادت امام حسین زنان و کودکان خاندان ایشان به اسارت گرفته شدند و همراه با لشکر ابن زیاد پیاده به شام رهسپار شدند در طی روزهای اسارت دختر سه ساله امام حسین در بین راه بر اثر دلتنگی شدیدبرای پدرش و سختی راه از دنیا رفتند مزار امام حسین(ع) در کربلا در کشور عراق قرار دارد که سالانه میلیون ها زائر دارد.
سومین امام شیعیان (ع)
امام حسین (ع)علی بن حسین ، مشهور به امام سجاد و زین العابدین ، چهارمین امام شیعیان هستند ایشان در 5شعبان یا 15جمادی الثانی سال 38 قمری در مدینه بدنیا آمدند . پدر ایشان امام حسین(ع) و مادرشان شهربانو، دختر یکى از بزرگان و سرشناسان ایرانزمین مىباشد .» امام سجاد(ع) در واقعه کربلا حضور داشت؛ ولی به علت بیماری، نتوانستند در جنگ شرکت نکرد. لشکر عمر بن سعد پس از واقعه کربلا، امام سجاد و اهل بیت امام حسین(ع) را به اسیری گرفتند و روانه کوفه و شام کردند. هنگام بردن اسیران از کربلا به کوفه، بر گردن امام سجاد(ع) غل و زنجیر نهادند و چون بیمار بود و نمی‌توانست خود را بر پشت شتر نگاهدارد هر دو پای او را بر شکم شتر بستند.مدت بیماری ایشان چند روزی طول کشید . واقعه حره، نهضت توابین و قیام مختار در زمان امام سجاد(ع) روی داد. مجموعه ادعیه و مناجات امام سجاد(ع) در کتاب صحیفه سجادیه گرد آمده است صحیفه سجادیه که از ارزنده ترین آثار اسلامی است ، شامل 57دعا است که مشتمل بر دقیقترین مسائل توحیدی و عبادی و اجتماعی و اخلاقی است امام سجاد(ع) در تاریخ 12یا 25محرمسال 94یا95 قمری به دستور ولید بن عبد الملک با سمّ به شهادت رسید. مدفن وی در قبرستان بقیع کنار قبر امام حسن مجتبی(ع)، امام محمد باقر(ع) و امام جعفر صادق(ع) است..
چهارمین امام شییعیان
امام سجاد (ع)محمد بن علی مشهور به امام محمدِ باقر(ع) (۵۷-۱۱۴ق) پنجمین امام شیعیان و فرزند امام سجاد (ع) و فاطمه دختر امام حسن (ع) هستند .مشهورترین لقب او «باقر» به معنای شکافنده است که برپایه حدیث لوح، این لقب را پیامبر اسلام(ص) پیش از ولادتش به او داد باقرالعلوم(ع) در علم، زهد، عظمت و فضیلت سرآمد بنی‌هاشم بود و از اساتید برجسته بودند و حدود462 شاگرد مطرح داشته اند او جنبشی علمی پدید آورد که در دوره امامت فرزندش امام صادق(ع) به اوج خود رسید همچنین به گسترش دادن حلقه درسی و تربیت نخبگان علمی و علم کلام پرداخت در دوران زندگی ایشان 5خلیفه بر مسند قدرت تکیه زدند. امام پنجم همانند تمامی امامان شیعه دارای اخلاق پسندیده و خصایل نیکو بود، همچنین علم و دانش فراوان از خصوصیات‌های بارز ایشان به شمار می‌رفت. امام پنجم (ع) در ۷ ذی الحجه سال ۱۱۴ هجری قمری و در سن ۵۷ سالگی به شهادت رسید. در برخی منابع هشام بن عبدالملک و در برخی دیگر ابراهیم بن ولید عامل شهادت ایشان ذکر شده است. مرقد امام محمد باقر(ع) در قبرستان بقیع در کشور عربستان است.
پنجمین امام شیعیان
امام محمدِ باقرجعفر بن محمد معروف به امام جعفر صادق(ع) ششمین امام شیعیان دوازده‌امامی است . ایشان در ۱۷ ربیع‌الاول سال ۸۳ (قمری)برابر ۲۰ آوریل ۷۰۲ در شهر مدینه به دنیا آمدند . پدر ایشان امام محمد باقر (ع) و مادرشان ام فروه است. صادق مشهورترین لقب ایشان است. این لقب به‌دلیل راستگویی در گفتار و کردار به امام ششم شیعیان اطلاق شده است براساس روایتی از امام سجاد(ع)، امام ششم، صادق خوانده شد تا از جعفر کذاب متمایز گردد. در دوران امام صادق 7خلیفه بر مسند قدرت تکیه زدند . و به علت وضع سیاسی متلاطم، آزادی بیشتری برای ابراز عقیده به وجود آمد و بحث‌های علمی بسیاری در موضوعات مختلف شکل گرفت.این آزادی علمی و دینی که برای کمتر امامی از ائمه دوازده‌گانه وجود داشت، سبب شد تا شاگردان امام آزادانه در مباحث علمی شرکت کنند.فضای باز علمی سبب شد از امام صادق(ع) روایات فراوانی در زمینه‌های گوناگونِ فقه، کلام و… نقل شود. به جهت ضعف حکومت اموی، امام صادق (ع)توانست فعالیت علمی بسیار بیشتری نسبت به دیگر امامان شیعه داشته باشد. شمار شاگردان و راویان ایشان را ۴۰۰۰ نفر دانسته‌اند. بیشتر روایات اهل‌بیت(ع)، از امام صادق(ع) است ،ایشان در زمینه فقه دانشمند بزرگی بودند و اکنون فقه شیعه ، فقه جعفری است . امام صادق(ع) در تاریخ 25شوال سال 148قمری به دستور منصور دوانیقی و بر اثر مسمومیت به شهادت رسیده اند.آرامگاه ایشان در قبرستان بقیع در کشور عربستان است.
ششمین امام شیعیان
امام جعفر صادق(ع)موسی ابن جعفر هفتمین امام شیعیان است. ایشان در 20ذی الحجه سال 127 قمری یا 7صفر سال 128قمری به دنیا آمدند . پدر ایشان امام صادق (ع) و مادرشان حمیده اندلسیه از اشراف اعاجم بود و عده ای ایشان را اهل اسپانیا می دانند. دلیل ملقب شدن امام هفتم شیعیان به کاظم، این بود که خشم خود را کنترل می‌کرد.خشم خود را در برابر دشمنان و کسانی که به او بدی میکردند، فرو می‌برد. بر اساس منابع شیعه و سنی، امام کاظم(ع) بسیار اهل عبادت بود؛ به همین دلیل، برای او از لقب عبد صالح استفاده می‌شود. بر پایه برخی گزارش‌ها امام کاظم(ع) آن قدر عبادت می‌کرد که زندان‌بانان او نیز تحت تأثیر قرار می‌گرفتند. درباره سخاوت موسی بن جعفر گفته است: او شب‌ها از خانه بیرون می‌رفت و کیسه‌هایی از درهم همراه داشت و به هر کس می‌رسید یا به کسانی که به احسان او چشم داشتند، می‌بخشید تا بدانجا که کیسه‌های پول او ضرب‌المثل شده بود. همچنین گفته شده موسی بن جعفر به کسانی که به او آزار می‌رساندند نیز بخشش می‌کرد امام کاظم(ع)، در طول دوران امامتش چندین بار از سوی خلفای عباسی احضار و زندانی شد. مطموره زندانی را می گویند که مانند چاه به گونه‌ای باشد که جای پا دراز کردن و خوابیدن در آن ممکن نباشد.امام کاظم(ع) چند سال از عمر مبارکشان را در این زندان سپری کردند. ایشان در 25رجب سال 183قمری توسط هارون الرشید با خوردن سم به شهادت رسیدند آرامگاه ایشان در شهر کاظمین در کشور عراق قرار دارد . منطقه کاظمین آرامگاه امام کاظم (ع) و امام جواد(ع )در بغداد به حرم کاظمین مشهور و زیارتگاه مسلمانان به‌ویژه شیعیان است.
امام هفتم شیعیان
امام کاظم(ع)علی بن موسی معروف به امام رضا هشتمین امام شیعه اثناعشری است.ایشان در 11ذی القعده سال 148 قمری در مدینه به دنیا آمدند . پدر ایشان امام موسی کاظم(ع) و مادرشان نجمه خاتون برخی نجمه خاتون را اصالتاً اهل شهر نوبه در شمال آفریقا و بعضی از اهل جزیره مارسی در جنوب فرانسه می دانند. معروف ترین لقب ایشان ، رضا است. این لقب ریشه الهی دارد و از آن جهت به آن حضرت داده شد که مورد رضایت خدا و رسول خدا (ص) و امامان و دوستان و حتی دشمنان بود. مامون از قیام های متعدد علویان و شیعیان ترسیده بود برای آرام کردن این قیام ها در سال ۲۰۰ یا ۲۰۱قمری دستور داد تا امام رضا(ع) به مرو بیاید و امام با تهدید و به اکراه و با ضمن شروطی ولایتعهدی او را پذیرفت. ایشان مصداق واقعی شعار الرضا من آل محمد( ص) بودند که رضایت عموم مردم از والیتعھدی ایشان بی سابقه بود مأمون پس از آوردن امام رضا(ع) به مرو، جلسات علمی متعددی با حضور علمای گوناگون تشکیل داد. در این جلسات، مذاکرات زیادی میان امام و دیگران علما یا اندیشمندان جهان صورت می‌گرفت.در این مناظرات امام رضا (ع) به تمام سوالات مذهبی فقهی و علمی و.... دیگران پاسخ میداند که طبق تاریخ مناظرات امام در تاریخ اسلام بعد از پیامبر اکرم بی سابقه بوده است. اولین دانشگاه در تاریخ اسلام را ایشان بنا نھادند به نام بیت الحکمه. امام رضا در آخر ماه صفر سال 203قمری به وسیله سم در انگور از سوی مامون به شهادت رسیدند. مقبره و حرم امام رضا(ع) در شهر مشهد در کشور ایران قرار دارد..
هشتمین امام شیعیان
امام رضا(ع)محمد بن علی مشهور به امام جواد و امام محمدِ تقی ، امام نهم شیعیان اثناعشری است.ایشان را به خاطر دست بخشنده و گستردگی جود و کرم، «جواد» مى‌خوانند.ایشان در 10رجب سال 195 قمری در مدینه به دنیا آمدند. پدر ایشان امام رضا (ع) و نام مادر ایشان سبیکه بود مادر امام جواد (ع )در آفریقا زندگی می‌کرد و از روستایی در مصر به نام مِریسه بود. و از برترین زنان آن عصر به شمار مىرفت. امام جواد در سن 8سالگی به امامت رسیدند از منظر باورهاى شیعه موضوع امامت یک موهبت الهى است . خداوند متعال هر کسى را که شایسته مقام امامت بداند به منصب پیشوایى امت برمىگزیند؛ مقیاس سن بالا، گرچه در میان انسانها مقیاسى براى رسیدن به کمال محسوب مىشود، اما در بینش وحیانى و قرآن ممکن است یک فرد در سن کودکى فضائل و کمالات و شرایط رهبرى جامعه را خداوند در او قرار داده باشد خداوند با آن قدرت و حکمت مطلقی که دارد، براساس مصالحی، فردی را در خردسالی به مقام نبوّت یا امامت برساند، چنان که مطابق قرآن، خداوند حضرت عیسی و یحیی(ع) را در دوران کودکی به مقام نبوّت رسانید. امامت امام جواد با توجه به کودکی و کمی سن معجزه ای بزرگ در اسلام و در تاریخ تشیع شمرده می شود امام جواد در آخر ذی‌القعده،سال ۲۲۰قمری یا ۶ ذی‌الحجه سال 220قمری توسط سم از سمت حکومت به شهادت رسیدند او جوان‌ترین امام شیعیان هنگام شهادت بوده است و سن او هنگام شهادت را ۲۵ سال گفته‌اند مقبره ایشان در شهر کاظمین در کشور عراق هست..
نهمین امام شیعیان
امام جوادعلی بن محمد مشهور به امام هادی یا امام علی النقی دهمین امام شیعیان و فرزند امام جواد(ع) است. نام مادر ایشان سمانه مغربیه بود.امام هادی در ۱۵ ذی‌الحجه سال ۲۱۲ق در صَریا (منطقه‌ای در نزدیکی مدینه) متولد شد. امام دهم شیعیان، امام هادی(ع) نامیده شد چون در راستای هدایت عمومی سعی بلیغ و تلاش وافر داشت تا مسلمانان را از انحراف و مبانی حق اسلام را از تحریف حفظ و حراست نماید. علی بن محمد، در هشت‌سالگی به امامت رسید.سن پایین امام هادی(ع) در آغاز امامت، منجر به تردید شیعیان نشد؛ چراکه امامت امام جواد پدر او نیز در سن کم آغاز شد خلفای عباسی امام هادی(ع) را محدود میکردند و مانع از ارتباطش با شیعیان می‌شدند. به همین علت، وی بیشتر به واسطه سازمان وکالت که متشکل از جمعی از وکیلان امام بود، با شیعیان ارتباط داشت. ایشان به دستور حکومت مجبور شدند از مدینه به سامرا بروند و در آنجا زندگی کنند تا تحت نظر حکومت باشند امام هادی(ع) در 3رجب سال 254 قمری توسط سم از سوی حکومت به شهادت رسیدند . و ایشان در خانه‌ای که در سامرا در آن ساکن بود، دفن شدند. محل دفن امام هادی(ع) و فرزندش امام حسن عسکری(ع) در سامرا به حرم عسکریَین شناخته می‌شود. سامرا در کشور عراق قرار دارد..
دهمین امام شیعیان
امام هادی(ع)حسن بن علی بن محمد(ع) مشهور به امام حسن عسکری(ع) یازدهمین امام شیعیان اثناعشری است.ایشان در 8 ربیع الثانی سال 232 قمری در مدینه متولد شدند پدر ایشان امام هادی(ع)و نام مادرشان سوسن است . مشهورترین لقب وی، عسکری است که به اقامت اجباری‌اش در سامرا اشاره دارد. او در سامرا تحت مراقبت های شدید حکومت عباسی قرار داشت و برای فعالیت‌هایش با محدودیت های بسیاری روبه‌رو بود. امام عسکری(ع) از طریق نمایندگان خود و نیز از راه نامه‌نگاری با شیعیان ارتباط داشت در سنین کودکیِ امام حسن عسکری(ع)، همراه با پدرشان امام هادی(ع) به اجبار به عراق فراخوانده شدند و در سامرا، پایتخت آن روز عباسیان، تحت‌نظر قرار گرفت یکی از عواملی که اوضاع سیاسی را برای امام عسکری(ع) و شیعیان سخت‌تر می‌کرد شهرت یافتنِ قیام امام دوازدهم(عج) بود. شیخ مفید دوران امامت امام عسکری (ع) را روزگار سخت توصیف کرده است. وی معتقد است در مذهب امامیه آمدن امام منتظَر مشهور شده بود و خلیفه که می‌دانست شیعیان انتظار آمدن او را می‌کشند در جستجوی فرزند امام عسکری (ع) بود و تلاش و کوشش بسیاری برای اطلاع یافتن از آن حضرت می‌کرد. به همین دلیل بود که امام عسکری (ع) ولادت فرزندش را مخفی کرد.ایشان در تاریخ 8 ربیع الاول سال 260قمری در سامرا به شهادت رسیدند.
یازدهمین امام شیعیان
امام حسن عسکری(ع)محمد بن حسن عسکری(ع) مشهور به امام مهدی(عج)، امام زمان و آخرین امام شیعه دوازده‌امامی و منجی بشریت است.ایشان در 15شعبان سال 255قمری در سامرا به دنیا آمدند ،پدرشان امام حسن عسکری (ع) و مادرشان نرجس خاتون است.در برخی از منابع کهن شیعه، مادر امام زمان(عج) را شاهزاده‌ای رومی به نام ملیکه (ملیکا) بنت یشوع، نوه دختری قیصر روم معرفی می‌کند که نسب مادرش به شمعون، یکی از حواری عیسی(ع) می‌رسد. و ایشان نوه پادشاه رم بوده است. یکی از نامها و لقبهای حضرت مهدی(ع) لقب “صاحب الزمان” است. این نام اشاره به یکی از مقامهای آن حضرت در دین و شریعت و جایگاه خاص آن وجود شریف دارد.اينكه ايشان را صاحب زمان ناميده اند اين است كه گردش روزگار و پديد آمدن شب و روز و گذر زمان بواسطه وجود مقدس امام مهدي(عج) است. بر اساس منابع شیعه، حکومت عباسی در دوره امامت امام حسن عسکری(ع) درصدد یافتن فرزند وی به‌عنوان مهدی و جانشین پدر بود؛ ازاین‌رو، تولد امام زمان(عج) مخفی نگه داشته شد و جز چند تن از یاران خاص امام حسن عسکری(ع) کسی او را ندید. امام زمان(عج) پس از شهادت پدرش، در غیبت صغرا به سر برد و در این مدت به واسطه چهار نائب خاص با شیعیان ارتباط داشت. از سال ۳۲۹قمری، ارتباط مردم با امام زمان(عج) از راه نائبان خاص نیز پایان یافت و دوره غیبت کبرا آغاز شد. به اعتقاد ما شیعیان، امام مهدی(عج) زنده است و روزی ظهور خواهد کرد و به همراه یارانش حکومتی جهانی برپا می‌سازد و دنیا را که پر از ظلم و ستم شده، آکنده از عدل و داد می‌نماید.د.
